İstila Ne Zaman Çekildi? Antropolojik Bir Bakış Bir antropolog olarak, kültürlerin ve toplulukların nasıl şekillendiği, tarihsel ve toplumsal olayların, bireylerin yaşam biçimlerini nasıl dönüştürdüğünü anlamak her zaman büyüleyici olmuştur. Toplumların içinde bulunduğu ritüeller, semboller, değerler ve kimlikler, sadece bireysel değil, aynı zamanda kolektif hafızaları da oluşturur. Bu yazıda, “istila” kavramının ne zaman ve nasıl çekildiğini tartışacak, kültürlerin varlıklarını sürdürme biçimlerini ve bu tarihsel olayların toplum üzerindeki etkilerini antropolojik bir bakış açısıyla inceleyeceğiz. İstila: Kültürel Bir Zihinsel Devrim İstila, bir bölge ya da toplum üzerinde yabancı bir gücün egemenlik kurması olarak tanımlanabilir. Ancak, bu basit tanımın çok ötesinde, istila bir kültürün…
12 YorumEtiket: bir
Yüzde Kaç Eksik Hesaplama? Ölçünün Etiği, Bilgisi ve Varlığı Üzerine Felsefi Bir Deneme Bir filozofun bakışıyla başladığımda, “yüzde kaç eksik hesaplama” sorusu yalnızca bir matematik problemi gibi görünmez; bir ölçünün hakkaniyeti, bilginin sınırları ve varlığın nicelikle kavranışı üzerine açılan geniş bir kapı gibidir. Çünkü eksiklik, yaşamın her alanında karşımıza çıkar: ücret bordrosundaki eksik ödeme, indirim afişindeki belirsiz oran, araştırma raporundaki marjinal hata… Yüzde, hem bizimle gerçeklik arasında kurulan hesap köprüsüdür hem de bu köprünün kusurlarını ortaya çıkaran bir ayna. Epistemolojik Çerçeve: “Eksik” Bilgi Nasıl Ölçülür? “Yüzde kaç eksik hesaplama?” sorusu, önce bilginin doğasına dair bir sorgulama gerektirir. Bilmek, bir büyüklüğü…
18 YorumKastamonu Birleşik Kelime mi? Bir Kelimenin Hikâyesi, Bir Şehrin Ruhu Bir Hikâyeyle Başlayalım: “Kelimenin Peşindeki Yolculuk” Bir sonbahar sabahıydı… Yağmur yeni başlamış, Kastamonu sokakları ıslak taşların üzerinde ışıldıyordu. Eski bir kitapçı dükkânında, iki eski dost uzun zamandır tartıştıkları o soruya bir kez daha dönmüştü. Ali, her zamanki gibi ciddi ve planlıydı. Mühendis kafasıyla dünyaya bakar, kelimeleri bile mantık çerçevesinde çözmeye çalışırdı. Elif ise duygu yüklü, kelimelerin ardındaki hikâyelere inanan bir edebiyatçıydı. Onun için her harf bir hatırayı, her kelime bir duyguyu temsil ederdi. O gün de mesele yine aynıydı: “Kastamonu birleşik kelime mi?” Ali gözlüğünü düzeltip kitabın sayfasını işaret etti:…
16 YorumKarınca Bir Hayvan mı? Geleceğin Şehirlerinde Minik Mühendislerin Büyük Rolü Bugün sizinle, “Karınca bir hayvan mı?” sorusunu sadece biyolojik bir sınıflandırma olarak değil, geleceğimizin yaşam kalitesini etkileyecek bir merak olarak masaya yatırmak istiyorum. Gelin, birlikte beyin fırtınası yapalım: Antik bir düzenin temsilcileri olan karıncalar, yarının şehirlerini, tarımını ve teknolojisini nasıl şekillendirebilir? Samimi bir davet: Aklınıza gelen her uçuk fikir yorumlarda değerli—çünkü geleceği bazen en beklenmedik sorular aydınlatır. Önce Netlik: Karınca Elbette Bir Hayvan—Hatta Böcekler Âleminin Stratejisti Kısa ve net cevap: Evet. Karıncalar, Hayvanlar Âlemi (Animalia) içinde, Eklembacaklılar (Arthropoda) şubesine, Böcekler (Insecta) sınıfına ve Zar Kanatlılar (Hymenoptera) takımına dâhildir. Bu teknik…
8 YorumTDK Ahlak Nasıl Yazılır? Felsefi Bir Perspektiften İnceleme Giriş: Dil ve Ahlak Arasındaki Derin Bağlantılar Felsefe, insan düşüncesinin en derinliklerine inmeyi ve evrensel gerçeklere ulaşmayı amaçlar. Ahlak, insana özgü, evrensel bir kavram olarak, insanın doğru ile yanlış arasında yaptığı seçimlerin ve bu seçimlerin toplumdaki yeriyle ilgilenir. Dil ise, düşüncelerimizi ifade etmenin ve dünyayı anlama biçimimizin temel aracıdır. Peki, dil ve ahlak arasında nasıl bir ilişki vardır? Ahlakın ne olduğunu anlamadan, onu ifade etmenin ve yazmanın anlamlı olup olmayacağını nasıl bilebiliriz? Türk Dil Kurumu (TDK) gibi resmi dil otoritelerinin yazım kurallarına bakıldığında, ahlak kelimesinin nasıl yazılacağı sorusu, daha derin felsefi tartışmalara…
14 YorumKarni Nedir TDK? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış Hayatın içinden bir kelimeyle başlayalım: “Karni.” Belki çoğumuz bu kelimeyi daha önce duymadık ya da anlamını hiç merak etmedik. Ama kelimeler, özellikle de kültür ve dilin derinlerinde kök salmış olanlar, sadece birer tanım değil; taşıdıkları çağrışımlar, temsil ettikleri kimlikler ve açtıkları düşünce yollarıyla toplumsal birer aynadır. Bugün, “karni” sözcüğünün Türk Dil Kurumu’ndaki (TDK) anlamına bakarken, bunu yalnızca bir kelime analizi olarak değil; toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet merceğinden bir düşünme daveti olarak ele alalım. TDK’ya Göre Karni Nedir? TDK sözlüğünde “karni” kelimesi, Arapça kökenli bir sözcük olarak…
14 YorumMotifli Hırka Hangi İple Yapılır? Siyaset Biliminin Örgüsünde Güç, Kimlik ve Toplum Bir siyaset bilimci olarak, toplumsal düzenin nasıl “örüldüğünü” anlamaya çalışırken, çoğu zaman bir hırka motifine bakar gibi incelerim: her ilmek, bir kurumun; her renk, bir ideolojinin; her desen, bir vatandaşın temsilidir. Motifli hırka sorusu, basit bir el işi tekniği gibi görünse de, aslında iktidar ilişkileri, toplumsal örgütlenme ve kimlik inşasının mikro sembollerini taşır. “Motifli hırka hangi iple yapılır?” diye sorduğumuzda, belki de “Toplum hangi değerlerle bir arada durur?” sorusunun ipliğine dokunuyoruz. İktidarın İplikleri: Gücü Kim Örüyor? Toplumun örgüsel yapısını anlamak için önce iktidarın dokusuna bakmak gerekir. Tıpkı bir…
16 YorumKaranfil Suyu Günde Kaç Kez Kullanılır? Bilimsel Merakla Pratik Dengeyi Bulmak Bir fincanın buharında saklı küçük bir sır düşünün: Karanfil suyu. Mutfakta kokusunu sevdiğimiz bu minicik tomurcuğun, ölçüsünü kaçırmadığımız sürece günlük ritüellerimize nasıl akıllıca sığabileceğini; nereden geldiğini, bugün neden bu kadar konuşulduğunu ve yarın hangi alanlara dokunabileceğini birlikte keşfedelim. Kökenlerden Bugüne: Bir Baharatın Yol Hikâyesi Karanfil, Maluku Adaları’ndan dünyaya yayılmış bir klasik. Eski tıp metinlerinde ağız–diş rahatlatıcı ve antiseptik etkileriyle anılır; modern literatürde ise başrolü çoğunlukla “öjenol” adlı fenolik bileşik üstlenir. Karanfil uçucu yağının ana bileşeni eugenol’dür; Avrupa İlaç Ajansı değerlendirmelerinde yağın %75–88’ini eugenolün oluşturabildiği bildirilir. :contentReference[oaicite:0]{index=0} Bilim Ne Diyor?…
14 YorumHazırsanız size bir itirafta bulunayım: “Kara Sevda hangi diziden uyarlama?” sorusuna cevap ararken, bir dizi dedektifine dönüştüm. Elimde büyüteç, aklımda bin bir teori… Ama işin sonunda öğrendiğim şey şu oldu: Kara Sevda, bir uyarlama değil, bizzat Türk televizyon tarihine imzasını atan orijinal bir yapım! Evet, yanlış duymadınız. Ama gelin, bu gerçeği biraz eğlenerek, biraz da stratejik (!) analizlerle birlikte ele alalım. Aşkın Peşinde Dedektiflik Bazı diziler vardır, başka ülkelerden alınır, bizde yeniden yoğrulur. Bazıları ise sıfırdan yazılır, doğar, büyür ve gönüllere taht kurar. Kara Sevda tam olarak ikinci grupta yer alıyor. Star TV’de 2015 yılında başlayan ve iki sezon boyunca…
8 YorumHuma Kuşu Sözleri Kime Ait? Tarihsel Bir Yolculuk Bir Tarihçinin Samimi Girişi: Geçmişi Anlamak ve Günümüzle Bağ Kurmak Tarih, insanlığın geçmişini anlamak ve bugünümüzle nasıl bir bağ kurduğunu keşfetmek adına sonsuz bir okyanustur. Bu okyanusta kaybolanlar, bazen bizim bir zamanlar sahip olduğumuz değerleri, inançları ve hayalleri simgeler. Birçok kültürün, tarihsel sürecin içinde derin anlamlar taşıyan semboller ve figürler vardır. Huma kuşu, işte böyle bir figürdür. Hem bir efsane hem de bir sembol olarak geçmişten bugüne insan ruhunu besleyen bir anlam taşır. Peki, “Huma kuşu sözleri” kime ait? Bu sözlerin arkasında yatan tarihi, kültürel ve toplumsal süreçleri anlamak, sadece geçmişi değil,…
12 Yorum